Zespół WP 2.3 - Testowanie demokracji. Stany Zjednoczone Ameryki w czasach Donalda Trumpa
Celem projektu jest analiza stanu amerykańskiego demokracji w czasach Donalda Trumpa. Zbadamy czy i w jaki sposób Trump oraz transformacja Partii Republikańskiej przyczyniają się do regresu demokracji. Jakie uchybienia demokratycznych zasad i praktyk należy uznać za najistotniejsze? Które z narastających zmian i trendów prowadzą w perspektywie do erozji demokracji? Poza oszacowaniem potencjału jej regresu, zbadamy także jak amerykańskie instytucje polityczne i obywatele reagują na te swoiste testowanie demokracji. Pozwoli to przedyskutować i ocenić kwestie zdolności amerykańskich instytucji do przeciwstawienia się i zatrzymania regresji demokracji.
Przedsięwzięcie naukowe zakłada zgromadzenie w ramach interdyscyplinarnego projektu naukowców z kilku dyscyplin (prawo, nauki polityczne, komunikacja i studia medioznawcze, a także kilku innych konkretnych obszarów, takich jak zderzenie prawa i polityki, federalizm i demokracja, media społecznościowe i komunikacja polityczna, demokracja na tle porównawczym, instytucje polityczne i wybory). Wspólnie dokonamy identyfikacji potencjalnych zagrożeń związanych z działaniami rozmaitych aktorów politycznych wobec systemu prawnego, podziału władzy (Posner i Vermuele 2010; Howell i Moe 2016) i ustanowienia trwałej prezydenckiej dominacji nad innymi segmentami władzy (Calabresi i Yoo 2008; Howell 2013), federalizmu i relacji między władzą stanową i federalną (Grumbach 2022), partii politycznych, dochodzeń kongresowych, erozji norm politycznych (np. domniemanej korupcji, kłamstwa w polityce, ograniczenia prawa go głosowania, etc.) przy jednoczesnych kampaniach dezinformacyjnych i dezinformacyjnych prowadzonych za pośrednictwem mediów społecznościowych, które uważamy za potencjalnie ważny element tej złożonej struktury. Te ostatnie są istotne z uwagi na fakt, że społeczeństwo amerykańskie przez wiele lat nie brało pod uwagi faktu, że media społecznościowe są potencjalną przestrzenią działania agentów, których celem jest osłabienie fundamentów demokracji (Jankowicz 2020). Dodatkowo, amerykańskie platformy społecznościowe takie jak Facebook, X (Twitter) czy YouTube przez wiele lat korzystały z ekstremistów i trolli, dzięki temu, że treści te generowały ogromne zaangażowanie na tych platformach (Aro 2022), przekładając się na zyski finansowe. Zwalczanie dezinformacji, która raz zasiana, jest następnie rozprzestrzeniana organicznie, nie leży zatem w ich interesie.
Paweł Laidler jest kierownikiem projektu, profesorem nauk społecznych w Instytucie Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół procesów politycyzacji wymiaru sprawiedliwości, judykalizacji i konstytucjonalizacji polityki, oraz styku prawa i polityki. Jest autorem licznych monografii i artykułów naukowych, poświęconych amerykańskiemu systemowi prawnego i politycznemu, ze szczególnym uwzględnieniem politycznej roli Sądu Najwyższego USA oraz problemów transparentności działań rządu federalnego w zakresie inwigilacji obywateli USA i innych państw w erze post-snowdenowskie. Jest laureatem licznych grantów naukowych, przyznanych przez takie instytucje jak m.in. Sasakawa Young Leaders’ Fellowship Fund, NCN (granty Beethoven oraz dwukrotnie OPUS). W roku 2015 był profesorem wizytującym w John F. Kennedy Institute for North American Studies przy Freie Universitaet w Berlinie.
Iga Machnik jest doktorantką w ramach programu Society of the Future w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych UJ. Była stypendystką Copernicus Society of America w Dickinson College (USA), gdzie na potrzeby pracy magisterskiej prowadziła badania poświęcone wpływowi konstytucyjnej klauzuli handlowej na desegregację miejsc użytku publicznego w USA. Jej zainteresowania naukowe dotyczą federalnej judykatywy w USA, prawa wyborczego, Amerykańskiego Południa, desegregacji rasowej, oraz kwestii znajdujących się na granicy prawa i polityki.
Malwina Popiołek jest adiunktką w Instytucie Kultury Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ. Jej praca naukowa poświęcona jest mediom tradycyjnym i społecznościowym, dezinformacji oraz nowym technologiom komunikacyjnym w czasach społeczeństwa informacyjnego. W roku akademickim 2021-2022 była profesorem wizytującym w Utica University (USA), a jesienią 2024 roku w University of Rochester (USA). Jest członkinią zespołów redakcyjnych i rad naukowych w czasopismach naukowych w Polsce i za granicą.
Jared Sonnicksen jest profesorem systemów politycznych w Instytucie Nauk Politycznych RWTH Aachen University (Niemcy). Jego zainteresowania naukowe dotyczą współczesnych systemów politycznych, demokracji w Europie i Ameryce Północnej, federalizmu w perspektywie porównawczej oraz teoriach instytucjonalizmu. Jego najnowsze publikacje: monografia Tensions of American Federal Democracy. Fragmentation of the State (Routledge, 2022), współredakcja tomu Federal Democracies at Work. Varieties of Complex Government (University of Toronto Press, 2021), oraz współredakcja specjalnego numeru czasopisma Politische Vierteljahresschrift/German Political Science Quarterly “Democracy and the (R)Evolution of the Right in the US and Beyond” (vol. 65(2), 2024).
Maciej Turek jest politologiem i amerykanistą, adiunktem w Instytucie Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ. Jest autorem i współautorem trzech monografii oraz współredaktorem trzech prac wieloautorskich, poświęconych amerykańskim instytucjom politycznym, wyborom i kampaniom wyborczym. Dr Turek był stypendystą Copernicus Society of America, Fundacji Kościuszkowskiej oraz John F. Kennedy Institute for North American Studies przy Freie Universitaet w Berlinie. Realizował również projekty badawcze NCN, indywidualnie oraz jako główny wykonawca. Wiosną 2020 roku był profesorem wizytującym w University of Rochester (USA). Niedawno współredagował wydaną przez Routledge monografię wieloautorską, poświęconą wyborom do Kongresu USA w środku prezydenckiej kadencji (tzw. midterm election).
