Zespół WP 2.2 - Niepisane normy w kontekście pisanych konstytucji - Future Democracy Lab

Zespół badawczy WP2.2 - Niepisane normy w kontekście pisanych konstytucji: wzajemne oddziaływanie prawa i polityki we współczesnej demokracji

Celem WP2 jest analiza niepisanych norm konstytucyjnych prawnych i politycznych w kontekście funkcjonowania formalnych konstytucji w państwie współczesnym. Niepisane normy konstytucyjne mogą przybierać różne formy, a ich status bywa kontrowersyjny. Ogólnie obejmują one zwyczajowe normy prawne oraz zwyczaje konstytucyjne (w tym konwenanse), które wpływają na zachowania adresatów norm prawnych. Zwyczaj konstytucyjny nie jest najczęściej traktowany jako formalna norma prawna. Teza, która ma znacznie w kontekście prowadzonych badań sprowadza się do przyjmowanego już w nauce prawa konstytucyjnego twierdzenia, że w ustrojach, gdzie funkcjonuje pisana konstytucja o charakterze formalnym istnieje szereg norm niepisanych o mieszanym (prawno-politycznym) profilu, które mogą posiadać cechę specyficzną dla pojęcia konstytucji, czyli szczególną moc prawną w ramach systemu źródeł prawa. W tym kontekście badaniami objęte będą także relacje pomiędzy pojęciem konstytucyjnych norm niepisanych a wykładnią konstytucji. Ważnym elementem badań jest próba potwierdzenia tezy, że niepisane normy mogą pozytywnie wpływać na system konstytucyjny wzmacniać ochronę pisanej konstytucji Chodzi o to, że normy zakorzenione w kulturze prawnej danego państwa mogą być lepiej akceptowane przez uczestników życia politycznego. 

PiotrPiotr Mikuli – leader grupy i kierownik Katedry Prawa Ustrojowego Porównawczego. Jest profesorem nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. Ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (magisterium) oraz Szkołę Prawa Uniwersytetu w Swansea w Wielkiej Brytanii (LLM). Studia doktoranckie odbył na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie uzyskał również habilitację. Tytuł profesora otrzymał w 2021 r. Jego zainteresowania badawcze obejmują przede wszytskim kontrolę konstytucyjności prawa, pozycję ustrojową sądownictwa i zasady konstytucyjne w perspektywie porównawczej. Piotr Mikuli w latach 2013-2015 pracował również etatowo jako specjalista w Biurze Krajowej Rady Sądownictwa. Z kolei w 2015 r. pełnił rolę eksperta w Narodowym Centrum Nauki, a w latach 2016-2018 był członkiem Zespołu interdyscyplinarnego do spraw działalności upowszechniającej naukę w zakresie podniesienia poziomu naukowego i poziomu umiędzynarodowienia wydawanych czasopism naukowych przy MNiSW. Piotr Mikuli jest członkiem Rady Programowej Centrum Interdyscyplinarnych Studiów Konstytucyjnych. W latach 2020-2023 był wiceprzewodniczącym Komisji Nauk Prawnych krakowskiego odziału Polskiej Akademii Nauk. Profesor Mikuli pełnił funkcję kierownika oraz głównego wykonawcy w kilku istotnych projektach finansowanych ze źródeł zewnętrznych, wtym NCN. Autor licznych publikacji z zakresu prawa konstytucyjnego wydanych w Polsce i za granicą. Do najważniejszych publikacji książkowych prof. Mikulego wydanych w języku angielskim należą: P. Mikuli (ed.) Accountability of Judicial Power: Theoretical and Comparative Perspectives, Routledge 2025, w druku; P. Mikuli (współredaktor G. Kuca), Accountability and the Law: Rights, Authority and Transparency of Public Power, Routledge 2022; P. Mikuli (wsp. N. Fox, R. Puchta), Ministers-of-Justice-in-Comparative-Perspective, Eleven International Publishing, The Hague 2019; P. Mikuli (ed.), Current Challenges in Judicial Administration, Eleven International Publishing, The Hague 2017. 

AleksandraAleksandra Dębowska – asystentka w Katedrze Prawa Ustrojowego Porównawczego. Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego i stacjonarnych studiów doktoranckich na WPiA UJ. W 2021 r. obroniła rozprawę doktorską poświęconą pozycji ustrojowej i kwestii wzajemnych relacji między Trybunałem Konstytucyjnym a Sądem Najwyższym. W latach 2012-2017 pracowała w Biurze Trybunału Konstytucyjnego.  Jest również radczynią prawną, członkinią Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie. Do jej zainteresowań badawczych należą w szczególności sądownictwo konstytucyjne, prawa i wolności jednostki oraz ich instytucjonalna ochrona jak również zagadnienia związane z aksjologią prawa.  

Natalie FoxNatalie Fox jest adiunktem w Katedrze Prawa Ustrojowego Porównawczego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Do jej zainteresować należy polskie i porównawcze prawo konstytucyjne. Kierowniczka grantu badawczego Preludium 15 finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki. W ramach grantu przeprowadzona została analiza brytyjskiego prawa konstytucyjnego w kontekście członkostwa i wystąpienia Wielkiej Brytanii w Unii Europejskiej. Współwykonawczyni grantu OPUS 11 pt. „Czy instytucja ministra sprawiedliwości jest niezbędna we współczesnym demokratycznym państwie prawa?” finansowanego również przez Narodowe Centrum Nauki. 

ŁukaszŁukasz Jakubiak – politolog i prawnik, dr hab. nauk o polityce, profesor uczelni w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Jego zainteresowania naukowe obejmują konstytucjonalizm francuski, instytucje polityczne V Republiki Francuskiej, prawo konstytucyjne i systemy partyjne w dawnych koloniach francuskich w Afryce, a ponadto systemy rządów w perspektywie porównawczej. Jest autorem czterech monografii (dotyczących wybranych aspektów francuskiego systemu politycznego, takich jak zjawisko koabitacji, referendum ogólnokrajowe oraz izba druga w strukturze systemu rządów, a ponadto na temat systemu politycznego Senegalu). Opublikował także szereg artykułów naukowych w polskich i zagranicznych czasopismach politologicznych i prawniczych. Prowadził badania naukowe za granicą, m.in. na uniwersytetach w Strasburgu, Bordeaux i Orleanie. Obecnie kieruje grantem badawczym OPUS Narodowego Centrum Nauki na temat inicjatyw ustawodawczych jako formy kształtowania agendy parlamentarnej w czasach kryzysu. 

BrianBrian Christopher Jones jest adiunktem w Szkole Prawa i Nauk Społecznych na Uniwersytecie w Liverpoolu. Wcześniej wykładał na University of Sheffield, University of Dundee i Liverpool Hope University. Był też stypendystą podoktoranckim na Wydziale Prawa Academia Sinica w Tajpej na Tajwanie. Obecnie jest również członkiem komitetu wykonawczego Society of Legal Scholars (SLS). Jego badania koncentrują się głównie na prawie publicznym, dotykając aspektów porównawczego prawa konstytucyjnego, teorii konstytucji oraz prawa i polityki. Publikował w wysokiej jakości czasopismach z całego świata, takich jak: International Journal of Constitutional Law, Public Law, Stanford Law & Policy Review, Legal Studies, Parliamentary Affairs, Statute Law Review, King's Law Journal, Wisconsin Law Review i Hong Kong Law Journal. Jego monografia z 2020 r., Constitutional Idolatry and Democracy: Challenging the Infatuation with Writtenness (Edward Elgar, 2020), otrzymała wiele pozytywnych recenzji. Dr Jones był również redaktorem dwóch książek: Law and Politics of the Taiwan Sunflower and Hong Kong Umbrella Movements (Routledge, 2017) oraz Democracy and Rule of Law in China's Shadow (Hart, 2021). Praca Briana Jonesa była cytowana przez byłą prezes Sądu Najwyższego Wielkiej Brytanii, Brendę Hale, a także przez media takie jak: New York Times, Economist i Wall St. Journal.